Barkod, GTIN ve EAN Nedir? Pazaryerinde Barkod Kuralları

Barkod, GTIN ve EAN arasındaki fark nedir?

Bu üç kavram sık sık birbirinin yerine kullanılsa da aynı şey değildir.

• GTIN (Global Trade Item Number): Bir ticari ürünü küresel ölçekte tekil olarak tanımlayan numaradır. Standartları GS1 adlı uluslararası kuruluş belirler.
• EAN-13: GTIN'in 13 haneli biçimidir. Türkiye ve Avrupa'da raftaki ürünlerin çoğunda gördüğünüz numara budur. Günümüzde resmi adı GTIN-13'tür.
• Barkod: Numaranın tarayıcıların okuyabileceği çizgili (veya karekod gibi iki boyutlu) grafik gösterimidir. Yani barkod bir taşıyıcı, GTIN ise taşınan veridir.

Pazaryeri panelinde "barkod" alanı gördüğünüzde, sizden çoğu zaman ürünün GTIN numarası ya da o varyantı tekil olarak tanımlayan bir kod istenir.

GTIN türleri nelerdir?

Pazaryerinde tek tek satılan ürünler için en sık karşılaşacağınız biçim EAN-13'tür.

EAN-13 barkodun yapısı nasıldır?

EAN-13 numarası genel olarak üç parçadan oluşur: GS1 ülke/kuruluş öneki ile firma numarası, firmanın ürüne verdiği ürün numarası ve en sondaki tek haneli kontrol hanesi. GS1 Türkiye üzerinden alınan numaralar genellikle 868 veya 869 önekleriyle başlar; ancak önek ürünün nerede üretildiğini değil, numaranın hangi GS1 üye kuruluşundan alındığını gösterir.

Kontrol hanesi nasıl hesaplanır?

Kontrol hanesi, numaranın yanlış yazılıp yazılmadığını yakalamak için kullanılır. Hesap şöyledir:

1. İlk 12 haneyi soldan sağa yazın.
2. Tek sıradaki hanelerle (1., 3., 5. ...) 1'i, çift sıradakilerle (2., 4., 6. ...) 3'ü çarpın.
3. Tüm çarpımları toplayın.
4. Toplamı bir üst 10'un katına tamamlayan sayı kontrol hanesidir. Toplam zaten 10'un katıysa kontrol hanesi 0 olur.

Bu hesap, Excel'de basit bir formülle tüm listeye uygulanabilir. Yükleme öncesinde barkodlarınızın kontrol hanesini doğrulamak, yazım hatalarını erken yakalamanın ucuz bir yoludur.

Pazaryerinde barkod neden bu kadar önemli?

Pazaryeri açısından barkod, bir ürün kartını diğerlerinden ayıran anahtardır. Stok güncellemesi, sipariş eşleştirmesi, depo ve kargo süreçleri, iade kabulü çoğu zaman barkod üzerinden yürür. Bu yüzden barkodla ilgili tutarsızlık sadece ürün yükleme aşamasında değil, sonraki tüm operasyonda sorun çıkarır.

Genel kabul gören kurallar şunlardır, ancak her pazaryerinin ve kategorinin güncel şartlarını satıcı panelinden kontrol etmelisiniz:

• Her varyanta bir barkod: Kırmızı M beden ile kırmızı L beden iki ayrı üründür ve iki ayrı barkod ister. Stok, sipariş ve iade bu ayrım üzerinden işler; tek barkodla iki bedeni yönetmeye çalışmak, hangi bedenin satıldığını belirsiz hale getirir.
• Barkod benzersiz olmalı: Aynı barkodu iki farklı ürün kartında kullanmak reddedilme veya yanlış eşleşme sebebidir.
• Markalı ürünlerde orijinal barkod: Başka bir markanın ürününü satıyorsanız, ürünün üzerindeki orijinal GTIN'i kullanmanız beklenir. Bu, aynı ürünü satan diğer satıcılarla tek bir katalog kartında buluşmanızı sağlayabilir.
• Kendi markanızda kendi barkodunuz: Kendi ürettiğiniz ürünlerde GS1 üzerinden firma numarası alıp kendi GTIN'lerinizi üretmek, uzun vadede en temiz yoldur. Bazı pazaryerleri ve kategorilerde GS1 kayıtlı barkod beklenebilir, bazıları satıcının kendi tanımladığı koda izin verebilir; bu konuyu kategori kurallarından teyit edin.

Varyantlar için barkod sistemi nasıl kurulur?

Varyantlı ürünlerde barkod düzenini baştan kurmak, ileride stok karmaşasını önler. Basit bir yöntem:

1. Her modele sabit bir model kodu verin (örneğin TSH-104).
2. Her renk-beden kombinasyonu için bir stok kodu (SKU) türetin (örneğin TSH-104-SYH-M).
3. Her SKU'ya bir GTIN atayın ve bu eşleşmeyi tek bir ana tabloda tutun.
4. Etiket basarken ve depoya ürün kabul ederken aynı tabloyu kullanın.
5. Pazaryerine yüklerken barkod alanına GTIN'i, model kodu alanına da ortak model kodunu girin; böylece varyantlar aynı ürün sayfasında gruplanır.

Varyant mantığını daha ayrıntılı ele aldığımız ürün varyant yönetimi yazısı bu adımın devamı niteliğindedir.

Barkod ile SKU ve model kodu arasındaki fark nedir?

Üçünü karıştırmamak önemlidir. Örneğin SKU'yu barkod alanına yazmak bazı durumlarda kabul edilse bile, ürün başka kanallarda veya fiziksel perakendede satılmaya başladığında sorun çıkarır.

Yüklemeden önce barkod listesi nasıl kontrol edilir?

Yüzlerce satırlık bir listede hatalı barkodu gözle bulmak zordur. Yüklemeden önce şu kontrolleri bir kez yapmak çoğu sorunu yakalar:

1. Uzunluk kontrolü: EAN-13 kullanıyorsanız her hücrede tam 13 karakter olmalı. Uzunluğu farklı satırları filtreleyin.
2. Yalnızca rakam: Boşluk, tire veya görünmez karakter içeren hücreleri temizleyin. Başka sistemlerden kopyalanan verilerde sona eklenmiş boşluklar sık görülür.
3. Tekrar kontrolü: Barkod sütununda koşullu biçimlendirme ile yinelenen değerleri işaretleyin. Tek bir tekrar bile iki ayrı varyantın stoğunu birbirine karıştırabilir.
4. Kontrol hanesi: Yukarıdaki hesabı formül olarak ekleyip sonucu son haneyle karşılaştırın.
5. Eşleşme kontrolü: Her barkodun doğru renk ve bedene bağlı olduğunu, mümkünse fiziksel etiketi tarayarak örneklem üzerinden doğrulayın.

Sık yapılan hatalar

• Bir modelin tüm bedenlerine aynı barkodu vermek.
• İnternetten rastgele barkod üretip kullanmak; bu numaralar başka bir firmaya ait olabilir.
• Excel'de barkod sütununu sayı biçiminde bırakmak; baştaki sıfırlar silinir veya numara bilimsel gösterime (8,69E+12) döner. Sütunu metin biçimine çevirin.
• Kontrol hanesini doğrulamadan yüklemek.
• Ürün etiketi ile pazaryerindeki barkodun farklı olması; depoda ve iadede eşleşme sorunu yaratır.
• Bir ürünü pasife alıp aynı barkodla yeni kart açmaya çalışmak; geçmiş kayıtla çakışma yaşanabilir.

Özet

GTIN ürünün küresel kimlik numarası, EAN-13 bu numaranın 13 haneli biçimi, barkod da bu numaranın taranabilir görüntüsüdür. Pazaryerinde her varyantın benzersiz ve geçerli bir barkodu olmalıdır. Barkod, SKU ve model kodunu tek bir ana tabloda eşleştirir, Excel'de metin biçiminde saklar ve yüklemeden önce kontrol hanesini doğrularsanız red ve stok hatalarının önemli bir kısmını baştan engellersiniz. Toplu yükleme sürecinin tamamı için toplu ürün yükleme rehberine, stokların kanallar arasında tutarlı kalması için de stok senkronizasyonu sayfasına göz atabilirsiniz.