Şirket türü kararı, pazaryerinde satışa başlamadan önce verdiğiniz ve sonradan değiştirmesi zahmetli olan bir karar. Doğru seçim, beklediğiniz kâr seviyesine ve büyüme planınıza bağlı.
Kısa cevap: E-ticarete yeni başlayan ve kârı henüz düşük olan satıcılar için şahıs şirketi genellikle daha az kuruluş ve muhasebe maliyetiyle daha pratik bir başlangıçtır. Kâr arttıkça şahıs şirketinde gelir vergisi artan oranlı dilimlerle yükselirken limited şirkette kurumlar vergisi sabit oranlıdır; bu nedenle belirli bir kâr seviyesinden sonra limited şirket avantajlı hale gelebilir. Kesin karar için beklenen kâr ve kâr dağıtımı planıyla mali müşavirle hesap yapılmalıdır.
Şahıs şirketi, işletmenin sahibinin kendi adına vergi mükellefi olduğu ve işletme ile kişi arasında hukuki ayrım bulunmayan işletme türüdür. Limited şirket ise ortaklarından ayrı tüzel kişiliği olan, sermayeyle kurulan ve kurumlar vergisine tabi bir sermaye şirketidir. E-ticaret açısından ikisi de pazaryerlerinde satıcı olabilir; fark vergi yapısında, maliyetlerde, sorumlulukta ve büyüme esnekliğinde ortaya çıkar.
| Kriter | Şahıs şirketi | Limited şirket |
|---|---|---|
| Kuruluş | Vergi dairesine işe başlama bildirimiyle hızlı ve düşük maliyetli kurulur. | Ana sözleşme, ticaret sicil tescili ve sermaye gerektirir; kuruluş maliyeti daha yüksektir. |
| Vergi | Kâr, gelir vergisine tabidir; artan oranlı dilimler uygulanır. | Kâr, sabit oranlı kurumlar vergisine tabidir; ortaklara kâr dağıtımında ayrıca stopaj söz konusu olur. |
| Muhasebe | Genellikle daha basit ve düşük ücretli. | Daha kapsamlı defter ve beyan yükü; muhasebe ücreti genellikle daha yüksek. |
| Sorumluluk | İşletme borçlarından sahibi kişisel olarak sorumludur. | Ortaklar kural olarak sermaye payıyla sınırlı sorumludur; kamu borçlarında yöneticilerin sorumluluğu ayrıca doğabilir. |
| Ortaklık ve yatırım | Ortak eklemek veya pay devretmek mümkün değildir. | Ortak ekleme, pay devri ve yatırım almak daha kolaydır. |
| Kapanış | Görece basit. | Tasfiye süreci daha uzun ve maliyetlidir. |
Vergi oranları, dilim tutarları ve istisnalar her yıl güncellenebilir. Bu yazıda bilinçli olarak güncel oran vermiyoruz; karar anında yürürlükteki rakamları mali müşavirinizden alın.
Şahıs şirketinde kâr arttıkça artan oranlı gelir vergisi tarifesinde üst dilimlere çıkılır ve efektif vergi yükü yükselir. Limited şirkette ise şirket kârı sabit oranlı kurumlar vergisine tabidir. Kârın şirkette bırakılması (stok, reklam, yeni ürün yatırımı için) durumunda limited şirket genellikle daha avantajlıdır. Kâr ortaklara dağıtılırsa ek stopaj ve beyan yükümlülükleri devreye girer ve avantaj daralabilir.
Karar için basit bir yöntem:
Karar kuralı: Limited şirketin yıllık vergi avantajı, ek muhasebe ve kuruluş maliyetinden belirgin şekilde büyükse limited; değilse şahıs şirketiyle başlamak genellikle daha mantıklıdır.
Bir satıcının yıllık net kârının 300.000 TL olduğunu ve bunun 150.000 TL'sini işe yeniden yatıracağını düşünelim. Şahıs şirketinde 300.000 TL'nin tamamı, işe yatırılan kısım da dahil, gelir vergisi matrahına girer. Limited şirkette ise şirket kârı kurumlar vergisine tabi olur, ortağa yalnızca dağıtılan kısım için ek vergi yükü oluşur. Kâr düşükken bu fark muhasebe maliyetini karşılamayabilir; kâr büyüdükçe fark açılır. Gerçek rakamlar yürürlükteki oranlara, istisnalara ve kişisel durumunuza bağlı olduğu için bu örnek bir hesap değil, okuma yöntemidir.
Şirket türüne karar verdikten sonra kuruluş süreci, pazaryerinde satışa hazır hale gelene kadar birkaç adımdan oluşur. Sırayı doğru takip etmek, pazaryeri başvurusunda belge eksikliği yaşamamanızı sağlar.
Sabit maliyetleri karşılaştırmak için basit bir örnek: Şahıs şirketinde yıllık muhasebe ücretinin limited şirkete göre ayda birkaç bin TL daha düşük olduğunu varsayalım. Bu fark yılda on binlerce TL'ye ulaşabilir. Limited şirketin vergi avantajı bu tutarı aşmıyorsa, sadece vergi oranına bakarak limited kurmak toplamda daha pahalıya gelir. Muhasebe ücretleri bölgeye ve işlem hacmine göre değiştiği için kendi tekliflerinizle hesaplayın.
Genel vergi yükümlülükleri için e-ticaret vergi rehberi yazısına da göz atabilirsiniz.
E-ticarete yeni başlıyorsanız ve kârınız henüz düşükse şahıs şirketi daha az maliyetle hızlı bir başlangıç sağlar. Kâr büyüdükçe, özellikle kârı işe yeniden yatırıyorsanız, sabit oranlı kurumlar vergisi nedeniyle limited şirket avantajlı hale gelebilir. Kararı beklenen kâr, kâr dağıtım planı ve sabit maliyetler üzerinden, güncel oranlarla ve mali müşavirinizle birlikte verin.
Evet, pazaryerleri genellikle şahıs şirketlerini satıcı olarak kabul eder. Güncel belge gereksinimlerini ilgili pazaryerinin resmi satıcı sayfasından kontrol edin.
Genellikle kâr belirli bir seviyeye ulaştığında, kârın önemli kısmı işe yeniden yatırılacaksa veya ortak ya da yatırımcı planı varsa limited şirket daha mantıklı hale gelir. Eşik kişisel duruma göre değiştiği için mali müşavirle hesaplanmalıdır.
Evet, mümkündür. Ancak devir, stok ve demirbaş aktarımı ile vergisel sonuçları olan ayrı bir süreçtir; planlı yapılmalıdır.
Ortaklar kural olarak sermaye paylarıyla sınırlı sorumludur. Ancak vergi ve SGK gibi kamu borçlarında şirket yöneticileri ve ortaklar için ayrıca sorumluluk doğabilir.
Tek bir cevap yoktur. Düşük kârda şahıs şirketinin toplam maliyeti, yüksek kârda ise limited şirketin vergi yükü genellikle daha avantajlıdır. Kesin karşılaştırma güncel oranlarla yapılmalıdır.
Yurt dışına açılmak için ABD şirketi kurduysanız TaxFlow, ABD şirketlerinin vergi beyanı süreçlerinde size rehberlik eden bir asistandır. Şirket türü kararını verdikten sonra beyan tarafını da düzenli yönetin.